Luật Thuế GTGT 2025: Các điểm thay đổi quan trọng

Tổng quan về Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15

Quốc hội đã thông qua Luật Thuế Giá trị gia tăng (GTGT) số 48/2024/QH15 vào tháng 6/2024, đánh dấu bước chuyển đổi quan trọng trong hệ thống pháp lý thuế của Việt Nam. Luật mới sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, thay thế cho Luật Thuế GTGT số 13/2008/QH12 và các luật sửa đổi, bổ sung.

Phạm vi điều chỉnh của Luật mới bao gồm:

• Quy định về đối tượng chịu thuế, không chịu thuế GTGT
• Người nộp thuế GTGT
• Căn cứ và phương pháp tính thuế
• Khấu trừ và hoàn thuế GTGT
• Quy định mới về thuế GTGT đối với thương mại điện tử

Các đối tượng áp dụng chính của Luật bao gồm tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT tại Việt Nam; tổ chức, cá nhân nhập khẩu hàng hóa chịu thuế GTGT; và đặc biệt là bổ sung đối tượng là tổ chức, cá nhân nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam nhưng có thu nhập phát sinh tại Việt Nam.

Việc sửa đổi Luật Thuế GTGT xuất phát từ nhu cầu chống thất thu ngân sách, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và bao quát được các hoạt động thương mại điện tử ngày càng phát triển. So với luật cũ, Luật mới đã bổ sung nhiều quy định mới về thuế suất, đối tượng nộp thuế và cơ chế áp dụng thuế GTGT trong nền kinh tế số.

Các đối tượng chịu tác động từ Luật Thuế GTGT mới

Luật Thuế GTGT mới tác động đến nhiều đối tượng kinh doanh với mức độ khác nhau. Các nhóm đối tượng chịu tác động chính bao gồm:

Đặc biệt, tổ chức nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam là đối tượng chịu tác động mạnh nhất với quy định mới yêu cầu kê khai, nộp thuế GTGT đối với dịch vụ cung cấp cho người tiêu dùng Việt Nam. Các doanh nghiệp trong nước cũng cần điều chỉnh quy trình kế toán, tài chính để phù hợp với thay đổi về thuế suất và cách tính thuế.

Những điểm mới nổi bật của Luật Thuế GTGT 2024

Bổ sung đối tượng nộp thuế GTGT

Luật Thuế GTGT mới đã mở rộng đáng kể phạm vi đối tượng nộp thuế, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển. Các đối tượng nộp thuế GTGT được bổ sung bao gồm:

• Tổ chức, cá nhân nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam nhưng cung cấp hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT cho tổ chức, cá nhân ở Việt Nam
• Nhà cung cấp nền tảng số xuyên biên giới như Google, Facebook, Netflix, Spotify
• Đơn vị cung cấp dịch vụ xuyên biên giới thông qua các nền tảng kỹ thuật số
• Sàn giao dịch thương mại điện tử có trách nhiệm kê khai, nộp thuế thay cho người bán hàng nước ngoài

Nghĩa vụ thuế của đối tượng nước ngoài được xác định dựa trên doanh thu phát sinh tại Việt Nam. Ví dụ, một nền tảng phát trực tuyến nước ngoài cung cấp dịch vụ cho người dùng Việt Nam sẽ phải kê khai và nộp thuế GTGT cho phần doanh thu từ các thuê bao tại Việt Nam.

Các nhà cung cấp nền tảng số xuyên biên giới có thể đăng ký nộp thuế trực tiếp hoặc thông qua đại diện tại Việt Nam. Cơ quan thuế đã thiết lập cổng thông tin điện tử đặc biệt để hỗ trợ việc kê khai và nộp thuế cho các đối tượng này.

Thay đổi về phạm vi đối tượng không chịu thuế GTGT

Luật Thuế GTGT mới đã điều chỉnh đáng kể danh mục hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế GTGT. Dưới đây là những thay đổi quan trọng:

Các doanh nghiệp trong những ngành này cần lưu ý rà soát lại toàn bộ danh mục sản phẩm, dịch vụ để xác định chính xác mức thuế mới áp dụng, tránh rủi ro tuân thủ thuế.

Điều chỉnh các mức thuế suất GTGT

Luật Thuế GTGT mới đã điều chỉnh và bổ sung các mức thuế suất. Dưới đây là chi tiết về các mức thuế suất và phạm vi áp dụng:

Việc áp dụng mức thuế suất mới 8% nhằm giảm gánh nặng thuế cho một số ngành hàng thiết yếu nhưng không thuộc diện ưu đãi 5%. Điều này cũng tạo thêm một mức thuế trung gian, giúp phân loại hàng hóa, dịch vụ phù hợp hơn với tính chất và đặc điểm của từng nhóm.

Tác động của các mức thuế suất mới đến giá thành sản phẩm là đáng kể. Ví dụ, dịch vụ khám chữa bệnh từ không chịu thuế chuyển sang chịu thuế 5% sẽ làm tăng chi phí y tế. Ngược lại, các mặt hàng từ 10% giảm xuống 8% sẽ giúp giảm giá thành, tăng sức cạnh tranh.

Thay đổi về cách xác định giá tính thuế

Luật Thuế GTGT mới đã điều chỉnh phương pháp xác định giá tính thuế cho nhiều trường hợp khác nhau:

Đối với hàng hóa, dịch vụ nhập khẩu, giá tính thuế GTGT được xác định bằng giá tính thuế nhập khẩu cộng với thuế nhập khẩu và thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có). Điều này thay đổi so với quy định cũ khi một số trường hợp không tính thuế GTGT trên thuế tiêu thụ đặc biệt.

Với giao dịch điện tử xuyên biên giới, Luật mới quy định rõ:

Giá tính thuế GTGT = Doanh thu nhận được từ người tiêu dùng Việt Nam

Ví dụ: Một nền tảng xem phim trực tuyến nước ngoài thu phí 300.000 đồng/tháng từ người dùng Việt Nam. Giá tính thuế GTGT là 300.000 đồng. Với thuế suất 10%, thuế GTGT phải nộp là 27.272 đồng (300.000 × 10/110).

Đối với giao dịch giữa các bên có quan hệ liên kết, giá tính thuế GTGT phải tuân theo nguyên tắc giao dịch độc lập, tương tự như quy định về chuyển giá trong thuế thu nhập doanh nghiệp.

Lưu ý quan trọng: Đối với doanh nghiệp có giao dịch với các bên liên kết, cần chuẩn bị hồ sơ chứng minh giá giao dịch phù hợp với giá thị trường để tránh rủi ro điều chỉnh giá tính thuế từ cơ quan thuế.

Cải tiến quy định về khấu trừ và hoàn thuế

Luật Thuế GTGT mới đã cải tiến các quy định về khấu trừ và hoàn thuế GTGT, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp nhưng cũng siết chặt kiểm soát:

Điều kiện được khấu trừ thuế GTGT đầu vào:

• Có hóa đơn GTGT hợp pháp của hàng hóa, dịch vụ mua vào
• Có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên
• Hàng hóa, dịch vụ mua vào phải phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh chịu thuế GTGT

Trường hợp được hoàn thuế theo quy định mới:

• Doanh nghiệp có số thuế GTGT đầu vào chưa khấu trừ hết trong 12 tháng hoặc 4 quý liên tục
• Dự án đầu tư mới đang trong giai đoạn đầu tư
• Hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu

Đặc biệt, Luật mới cho phép hoàn thuế cho doanh nghiệp chịu thuế suất 5% nếu có số thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ hết sau 12 tháng hoặc 4 quý liên tục. Đây là điểm mới so với quy định cũ.

Các hành vi bị nghiêm cấm trong khấu trừ, hoàn thuế GTGT:

• Sử dụng hóa đơn không hợp pháp
• Sử dụng hóa đơn của các đơn vị không có thực hoặc bỏ trốn
• Kê khai khấu trừ đối với hàng hóa, dịch vụ không sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh

Để tránh rủi ro, doanh nghiệp cần xác minh tình trạng của nhà cung cấp trước khi giao dịch, lưu trữ đầy đủ chứng từ thanh toán và đảm bảo tính hợp lý của các khoản chi phí đầu vào.

Quy định mới về thời điểm tính thuế GTGT

Luật Thuế GTGT mới quy định cụ thể về thời điểm tính thuế cho từng loại giao dịch:

Đối với giao dịch điện tử và hóa đơn điện tử, thời điểm tính thuế GTGT là khi hoàn thành giao dịch thanh toán, không phụ thuộc vào thời điểm gửi hóa đơn điện tử. Đây là điểm mới so với quy định cũ.

Ví dụ: Công ty A cung cấp dịch vụ tư vấn cho Công ty B vào ngày 25/6/2025, nhưng hai bên thỏa thuận thanh toán và xuất hóa đơn vào ngày 5/7/2025. Theo quy định mới, thời điểm tính thuế GTGT là ngày 5/7/2025, khi hóa đơn được lập và thanh toán. Do đó, giao dịch này sẽ áp dụng theo quy định của Luật Thuế GTGT mới.

Chính sách mới về hàng hóa khuyến mại, quà tặng

Luật Thuế GTGT mới đã làm rõ chính sách về hàng hóa khuyến mại và quà tặng:

Hàng hóa khuyến mại không phải tính thuế GTGT khi đáp ứng các điều kiện:

• Thực hiện đúng theo quy định của pháp luật về khuyến mại
• Giá trị khuyến mại không vượt quá 100% giá của hàng hóa được khuyến mại
• Có chứng từ và hóa đơn hợp lệ

Đối với hàng hóa, dịch vụ dùng để tài trợ, Luật quy định:

• Hàng hóa, dịch vụ dùng để tài trợ cho giáo dục, y tế, khắc phục hậu quả thiên tai không phải tính thuế GTGT đầu ra
• Phải có hồ sơ xác nhận việc tài trợ (biên bản bàn giao, xác nhận của bên nhận tài trợ)

Ví dụ thực tế: Công ty X bán sản phẩm A với giá 100.000 đồng và tặng kèm sản phẩm B có giá 80.000 đồng. Theo quy định mới, công ty không phải tính thuế GTGT cho sản phẩm B vì giá trị khuyến mại không vượt quá 100% giá sản phẩm chính.

So với quy định cũ, Luật mới đã mở rộng phạm vi hàng khuyến mại không phải tính thuế và làm rõ các điều kiện cụ thể, giúp doanh nghiệp dễ dàng áp dụng trong thực tiễn.