Việt Nam có 11 ngày nghỉ lễ có lương theo Bộ Luật Lao động 2019. Khi người lao động (NLĐ) làm việc ngày lễ, doanh nghiệp trả tối thiểu 300% lương ngày theo Điều 98(1)(c) — chi phí này thuộc bảng lương doanh nghiệp, không phải từ quỹ Bảo hiểm xã hội (BHXH). Phân biệt loại nghỉ nào doanh nghiệp trả vs BHXH chi trả giúp lập ngân sách chính xác: doanh nghiệp chịu 100% phép năm và làm thêm giờ (OT) ngày lễ, còn ốm đau và thai sản do quỹ BHXH chi trả cho NLĐ đủ điều kiện. Nghị quyết 80-NQ/TW (07/01/2026) đề xuất thêm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) — chờ sửa đổi Bộ Luật. Rủi ro lớn nhất: quy chế nội bộ vượt mức luật định → trở thành nghĩa vụ hợp đồng ràng buộc.
Lịch Nghỉ lễ 2026
| Ngày lễ | Ngày | Số ngày |
|---|---|---|
| Tết Dương lịch | 01/01 | 1 |
| Tết Nguyên đán | 26–30/01 (theo Quyết định hàng năm) | 5 |
| Giỗ Tổ Hùng Vương | 10/3 Âm lịch (~06/04/2026 Dương lịch) | 1 |
| Ngày Thống nhất | 30/04 | 1 |
| Ngày Quốc tế Lao động | 01/05 | 1 |
| Quốc khánh | 02/09 | 2 |
Chính phủ ban hành quyết định hàng năm về ngày nghỉ Tết và lịch hoán đổi ngày làm bù. Lao động nước ngoài được thêm 1 ngày nghỉ có lương vào quốc khánh nước mình.
Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11): Cập nhật 2026
Nghị quyết 80-NQ/TW đề xuất 24/11 là ngày nghỉ lễ thứ 12 — nhưng cần sửa đổi Bộ Luật Lao động chính thức trước khi áp dụng. Quy trình sửa đổi đang triển khai đầu 2026 nhưng chưa ban hành. Xác nhận trạng thái chính thức trên công báo trước khi chốt lịch lương 2026.
Phân loại Chi phí Nghỉ phép: Doanh nghiệp vs BHXH
Doanh nghiệp trả 100% phép năm và OT ngày lễ. Quỹ BHXH chi trả ốm đau và thai sản cho NLĐ đủ điều kiện đóng BHXH. Phân loại đúng là chìa khóa lập ngân sách.
Phép năm: Tối thiểu 12 ngày, DN chịu 100%
Tối thiểu 12 ngày phép năm có lương cho NLĐ làm việc bình thường, cao hơn cho nghề nặng nhọc, độc hại và thâm niên theo Điều 113–115 Bộ Luật Lao động (BLLĐ) 2019. Doanh nghiệp (DN) trả 100% lương gộp (gross) gồm phụ cấp thường xuyên. Phép chưa dùng có thể chuyển sang năm sau hoặc thanh toán khi chấm dứt Hợp đồng lao động (HĐLĐ).
Ốm đau: Phân chia DN–BHXH
Quỹ BHXH trả trợ cấp ốm đau cho NLĐ đủ điều kiện — thời gian tùy điều kiện làm việc và lịch sử đóng: 30 ngày/năm điều kiện thường, 40 ngày cho nghề nặng nhọc. Bệnh dài hạn kéo dài đến 180 ngày. Thực tế, nhiều doanh nghiệp trả trực tiếp ốm ngắn (1–3 ngày) như phúc lợi — đây là thông lệ, không phải nghĩa vụ luật định. Giấy khám bệnh và đơn yêu cầu BHXH giúp chuyển chi phí sang quỹ BHXH.
Thai sản: 6 tháng, BHXH chi trả
NLĐ nữ nghỉ 6 tháng do quỹ BHXH trả = 100% lương bình quân đóng BHXH. DN không chịu chi phí lương trực tiếp nhưng phải giữ vị trí và thâm niên. Cấm sa thải trong thời gian mang thai theo Điều 137. Chi tiết xem chế độ thai sản.
Bảng tóm tắt
| Loại | Thời gian | Ai trả | Cơ sở pháp lý |
|---|---|---|---|
| Phép năm | 12–16 ngày | DN 100% | BLLĐ 2019 Điều 113 |
| Ốm ngắn (thông lệ DN) | 1–3 ngày | DN (thông lệ) | Quy chế nội bộ |
| Ốm (BHXH) | 30–40 ngày/năm; dài hạn 180 ngày | Quỹ BHXH | Luật BHXH 2014 Điều 26, 28 |
| Thai sản | 6 tháng | Quỹ BHXH | Luật BHXH 2014 Điều 34 |
| Làm việc ngày lễ | Theo ngày | DN 300% | BLLĐ 2019 Điều 98 |
Quyền nghỉ phép là một phần trong luật lao động và nhân sự.
Rủi ro Tuân thủ
Chênh lệch Quy chế – Thực tế
Quy chế nội bộ vượt mức luật định → trở thành nghĩa vụ hợp đồng ràng buộc. Chính sách ghi 15 ngày phép nhưng phần mềm lương chỉ tích lũy 12 ngày → NLĐ có thể đòi chênh lệch cộng bồi thường. Lỗi phổ biến: sổ tay nhân viên, nội quy lao động, và phần mềm có quy định phép khác nhau — hội đồng trọng tài so sánh cả ba và phán theo mức có lợi nhất cho NLĐ.
OT ngày lễ và Lỗi quyết toán BHXH
Làm việc ngày lễ = 300% lương ngày — khác 200% của OT ngày nghỉ tuần thông thường. Nhiều phần mềm mặc định hệ số OT ngày nghỉ, dẫn đến trả thiếu có hệ thống. Rủi ro: truy thu cho toàn bộ NLĐ trong 2 năm. Xác nhận cấu hình phần mềm phân biệt đúng hệ số — chi tiết tại giờ làm việc và làm thêm giờ. Trả thiếu OT có hệ thống là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tranh chấp lao động tập thể.
Sai lầm tốn kém khác: trả lương ốm trực tiếp mà không yêu cầu hoàn BHXH. Hồ sơ đúng giúp chuyển chi phí sang quỹ BHXH. Tỷ lệ đóng và trần, xem tỷ lệ đóng BHXH 2026.
Tổng kết Lập ngân sách
DN chịu 100% phép năm và OT ngày lễ. Quỹ BHXH chi trả ốm đau và thai sản cho NLĐ đủ điều kiện. Ngoài nghỉ phép và BHXH, DN còn phải tính kinh phí công đoàn 2% vào tổng chi phí.
Rà soát hàng năm quy chế nội bộ, nội quy lao động, và cấu hình phần mềm lương để tránh chênh lệch gây tranh chấp.
Indochina Link Vietnam hỗ trợ doanh nghiệp rà soát tuân thủ quy định nghỉ phép, cấu hình bảng lương và quản lý chi phí lao động. Liên hệ đội ngũ CPA và chuyên viên nhân sự tại info@indochinalink.com.
Lưu ý pháp lý: Bài viết cung cấp thông tin chung tính đến tháng 3/2026. Tình huống cụ thể cần tư vấn pháp lý chuyên môn.
